Gryka – ziarno, łodyga, liść, kwiat – jedzmy wszystko

Gryka... Angielskie buckwheat, niemieckie Buchweizen, rosyjska гречиха, ukraińska гречка, regionalna hreczka, włoskie grano saraceno...

Na niedawnym jarmarku "Festa della Pitina Mercato della Terra" w Tramonti di Sopra zorganizowanym m.in. przez Slowfood Condotta del Pordenonese nasza Convivium Leader prezentowała m.in. gryczano-ziołowe podpłomyki Chwastożercy. Okazuje się, że gryka i podagrycznik, komosa biała i szczawik zajęczy świetnie łączą się smakami.

Gryka biała, niepalona, eklologiczna = certyfikowana / kontakt: hurtekosmaki@wp.pl

Gryka, czyli dawniej tatarka, bo na terenach Europy Środkowej i Wschodniej kojarzono ją z Tatarami przybywającymi z Azji Środkowej (stąd saraceno w nazwie włoskiej), tj. obszaru, gdzie rozpowszechniła się przybywszy z Dalekiego Wschodu. Uprawy gryki rozpoczęto już ok. 2000 r. p.n.e. w górach północnych Indii. Stamtąd rozszerzyły się - prócz Azji Śr. - na obszar Chin, Korei i Japonii. Na naszych obszarach grykę znano ponoć już w neolicie.

Współcześnie gryka tatarka to czasami chwast w uprawach gryki zwyczajnej. Gryka to miłość dozgonna... Mniammm! Samo zdrowie i smak oraz korzyść dla rolnictwa i środowiska. W dodatku w Polsce czeka na nią dobry klimat, szczególnie na Kłodzczyźnie (to zanikająca już piękna nazwa Ziemi Kłodzkiej).

Zielona gryka / https://www.naturalne.net/?75,zielona-gryka-200-g

Ziele gryki bywa sprzedawane w postaci sproszkowanej do przyrządzania zdrowotnego, zimnego napoju (proszek zalany wodą) - na ostatnim szkoleniu chwastologiczno-slowfoodowym pokazane było uczestnikom. Będzie też na kolejnym szkoleniu 13 sierpnia. Zarówno gryka zwyczajna, jak i tatarka są bardzo cenne i korzystne. Liście mają właściwości utleniające. Ziele jest też wykorzystywane w browarnictwie. Napar z liści gryki popularny jest w Chinach. W Słowenii torebka z 30g ekologicznego suszu (kwiat+liść) kosztuje prawie 5EUR. Samo zdrowie, lecz nie dla portfela 😉

Mało jest literatury nt. wartości odżywczej ziela - więcej nt. orzeszków (ziaren). Na liściach i łodygach zebranych (w zal. od gatunku) w czerwcu i lipcu oraz suszonych w temperaturze otoczenia z ograniczonym dostępem słońca wykonano więc niedawno (2015) badania laboratoryjne - badano proszek, napar i ekstrakt, m.in. zawartość rytozydu, rutyny i polifenoli, a także właściwości przeciwutleniające naparów. Poziom wymienionych substancji zmienia się tylko nieznacznie w zależności od gatunku i miesiąca zbioru, więc wszystkie genotypy gryki są bogate i cenne. Największe znaczenie ma czas zbioru. Kwiaty i liście odmiany Volma mają najwięcej flawonidów, ale gryka tatarka (ów chwaścik) ma najsilniejsze właściwości przeciwutleniające. Gryka zawiera też dyskusyjne fagopiryny - niektórzy nie powinni jeść w nadmiarze świeżego ziela gryczanego ani ziarna. Fagopiryny mają ponoć działanie fotouczulające (jak barszcze), ale z drugiej strony wspierają np. leczenie cukrzycy typu II.

Na marginesie, Polska jest jak dotąd głównym eksporterem łusek gryczanych do Japonii...

No i pamiętajmy, że najcenniejsza i tylko najcenniejsza jest gryka NIEDESYKOWANA, czyli bez oprysku herbicydem przed zbiorem:

Glifosat kontra zdrowie – Glifosat kontra śodowisko
Europejska licencja na glifosat przedłużona na siedem kolejnych lat
Stop glifosat! Nie chcemy żywności z glifosatem!
Glifosat kontra zdrowie
Kochanie, co wolisz: kaszkę mannę z herbicydem czy bez?

Placki z białej gryki i orzechów włoskich autorstwa Ani Rumińskiej / Chwastożercy

Podpłomyki z mąki gryczanej autorstwa Ani Rumińskiej / Chwastożercy

Romek Fryst z Zagrody przy Szlaku Dragonów Pruskich zabiera się za wypiekanie podpłomyków z gryczanej mąki - we własnoręcznie zrobionym piecu opalanym drewnem

Naleśniki z mąki gryczanej autorstwa Ani Rumińskiej / Chwastożercy

Zosia Fryst z Zagrody przy Szlaku Dragonów Pruskich chętnie rozpoczęła wytwarzanie podpłomyków z gryczanej mąki, gdy zachęciliśmy ją do tego na naszym bazarze slowfoodowym na wrocławskiej Pergoli w 2015 roku

Biała gryka niepalona z gospodarstwa Kasi i Krzyśka Kysiów w Międzylesiu

Dzieci bruszą (ubijają) grykę na mąkę podczas naszych warsztatów jedzeniowych z serii "WOJ. Wiedza o Jedzeniu" na wrocławskiej Pergoli

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *